در پاسخ به این پرسش که سلامت روان کودکان چیست، باید بگوییم سلامت روان یکی از شاخص های سلامت کودکان است، سلامت روان بر طرز فکر و عملکرد و احساس فرد تاثیر دارد؛ سلامت روان جدای از سلامت جسمی نیست و بسیاری از شاخص هایی که نشان دهنده سلامت روان فرد هستند، جزء شاخص های سلامت جسمی هم هستند و یک رابطه دو طرفه با هم دارند و این نشان دهنده اهمیت سلامت روان کودک است.
به ندرت پیش می آید که فردی که سلامت جسمی اش مختل شده باشد از نظر سلامت روان در صحت کامل قرار داشته باشد؛ در ادامه نکاتی را مطرح می کنیم که به شما کمک می کنند تا در کنار تامین سلامت جسمی فرزندان خود بتوانید سلامت روانی آنها را هم تامین کنید.
نکات کاربردی برای مراقبت از سلامت روانی کودک
جلب اعتماد
رابطه بین والدین و کودکان نقش مهمی در تامین سلامت روانی فرد دارد، ایجاد احساس امنیت برای کودکان زمانی است که والدین به کودکان خود اطمینان دهند که تمام تلاش خود را برای برطرف کردن نیازهای او انجام می دهند.
این نیازها شامل نیازهای جسمی مانند گرسنگی و تشنگی و حفاظت از سرما و گرما است و هم نیازهای روانی شامل تلاش برای رهایی کودک از غم، ترس و اضطراب ها، والدین بایستی به وعده هایی که به کودک خود می دهند عمل کنند، تهدیداتی که کودک با آنها رو به رو است را از بین ببرند و از فرزند خود مراقبت کنند، تمام این کارها باعث می شود تا والدین بتوانند اعتماد کودک را به خود جلب کنند.
سبک زندگی سالم
ایجاد عادت غذایی سالم در کودکان، داشتن خواب کافی، انجام ورزش در کودکی نه تنها به سلامت جسمی بلکه به حفظ سلامت روان کودک کمک زیادی می کند بنابراین رشد و ترویج عادت های سالم زندگی برای حفظ سلامت فکر و بدن انسان ضروری است.
روش های مدیریت استرس
استرس می تواند موجب تشدید مشکلات روانی در کودک شود، اما نکته ای که وجود دارد والدین نمی توانند کودک را از استرس دور کنند زیرا استرس بخش جدایی ناپذیر زندگی هر فرد محسوب می شود؛ مخالفت با دوستان، انجام به موقع تکالیف مدرسه و بسیاری دیگر از موقعیت های روزانه باعث ایجاد استرس در کودکان می شود، بنابراین لازم است مهارت مقابله با استرس را به کودک بیاموزید و کودک را به انجام کارهایی که در این شرایط باعث حفظ آرامش می شود تشویق کنید.
رابطه سالم با اطرافیان
درست است که رابطه والدین یا فرزندان بسیار مهم است اما کودکانی که سلامت روانی دارند قادرند که با اطرافیان مانند مادربزرگ، پدر بزرگ، اقوام، همسایگان و دوستان داشته باشند، حتی والدین که دوست دارند اوقات فراغت خود را با فرزندان خود سپری کنند باید این امکان را برای آن ها فراهم کنند تا بتوانند با دوستان و همسالان خود بازی کنند این کار به ارتقاء سلامت روان کودک کمک می کند.
رشد عزت نفس
داشتن عزت نفس برای سلامت روانی لازم و ضروری است، روش های زیادی برای تقویت این احساس در کودکان وجود دارد که در ادامه به برخی از آنها اشاره می کنیم.
- تعریف و تشویق کودک
در هنگام تعریف و تمجید از کودک سعی کنید این کار را با شیوه های درست انجام دهید به عنوان مثال به کودک نگویید که “تو باهوش ترین کودک در مدرسه هستی” استفاده از این عبارت کمکی به رشد عزت نفس کودک نمی کند زیرا هوش عاملی نیست که تحت کنترل خود فرد باشد سعی کنید تلاش و کوشش کودک را مورد تمجید قرار دهید و اغراق نکنید.
- بازی کردن با کودک
اگر می خواهید که کودک شما از سلامت جسمی و روانی برخوردار باشد، نیاز است تا برخی از بازی و سرگرمی کودکان در منزل را یاد بگیرید و سعی کنید در طول روز فرصتی را برای بازی با کودک خود در نظر بگیرند هر چند این زمان کوتاه باشد.
- کمک به کشف استعدادها
به فرزند خود کمک کنید تا بتواند استعداد و توانایی هایش را شکوفا کند، او را برای انجام فعالیت های جدید تشویق کنید و از او بخواهید تا با تلاش و کوشش سعی کند تا کارها را به بهترین شیوه انجام دهد.
- مهیا کردن فرصت استقلال
گاهی اوقات فرصتی را فراهم کنید که کودک بتواند به صورت مستقل عمل کند به عنوان مثال با آموزش لباس پوشیدن به کودک به او کمک کنید تا این کار را به صورت مستقل از شما انجام دهد یا گاهی اوقات به او اعتماد کنید تا در آشپزخانه حضور داشته باشد و یک ساندویچ خانگی درست کند؛ انجام این کارها به کودک کمک می کند تا احساس بهتری داشته باشد.
