دروغ بیان مطلبی است که مطابق با واقعیت نیست اما در مورد کودکان وضعیت فرق می کند، در بیشتر موارد علت دروغگویی در کودکان با علت دروغگویی در بزرگسالان کاملا متفاوت است؛ کودکان در دنیای جالبی زندگی می کنند که ترکیبی از تخیل و واقعیت است و گاهی اوقات مطالبی را بیان می کنند که به نظر ما دروغ است، در حالی که از تخیلات کودک سرچشمه می گیرد.
اما گاهی اوقات کودکان آگاهانه دروغ می گویند آنها برای رسیدن به هدف و مقصود خود، با زمینه سازی و تدابیر از پیش برنامه ریزی شده این کار را انجام می دهند که اگر این رفتار در دوران کودکی اصلاح نشود باعث می شود که فرد حتی در بزرگسالی هم این مشکل رفتاری را داشته باشد، در ادامه مطلب سعی داریم که دروغگویی و علل آن در کودکان را مورد بررسی قرار دهیم همراه ما باشید.
۱۰ علت دروغگویی در کودکان
۱. عدم توانایی در تشخیص خیال از واقعیت
خیلی از کودکان زیر شش سال قادر نیستند که تخیل را از واقعیت جدا کنند و فکر می کنند آنچه که در تصورات خود می بینند واقعیت دارد به عنوان مثال وقتی یک کودک اسباب بازی دوستش را برمی دارد و می گوید مال من است این به خاطر دروغگویی نیست بلکه او هنوز تصوری از مالکیت ندارد و فکر می کند هر چه را دوست دارد می تواند مال او باشد.
همچنین وقتی یک کودک سه یا چهار سال، چیزی را که در خیال خود تصور می کند را به عنوان اتفاق واقعی تعریف می کند به دلیل دروغگویی نیست زیرا چنین خیالاتی برای او عین واقعیت است.
۲. نداشتن توجه و تمرکز کافی
بسیاری از کودکان توجه و تمرکز کافی را ندارند و یادشان نمی ماند که چه کارهایی را با چه جزئیاتی در روزهای گذشته انجام داده اند، بنابراین اگر کودکان نتوانست در مورد روزهای گذشته توضیح کامل و درستی بدهد، قصد او دروغگویی نیست بلکه این مشکل از ضعیف بودن حافظه کودک در برابر بزرگسالان ناشی می شود.
۳. ترس از تنبیه و سرزنش
یکی از روش های تربیتی بسیاری از والدین برای اینکه نشان دهند کار کودک اشتباه بوده است استفاده از تنبیه است، تنبیه شدید بدون در نظر گرفتن اینکه خطای انجام شده کوچک است باعث می شود که اعتماد به نفس کودک کاهش پیدا کند، حتی ممکن است تاثیر عکس داشته باشد و هنگامی که کودک کار خطایی انجام می دهد به خاطر ترس از سرزنش والدین دروغ بگوید و مسئولیت خطای خودش را نپذیرد.
والدین سخت گیر و منظبط کودکانی دروغگو پرورش می دهند هر چه والدین فشار بیشتری به کودک وارد کنند کودکان به دروغگوهای ماهرتری تبدیل می شوند و یاد می گیرند که چگونه رفتار کنند و دروغ بگویند که پدر و مادر متوجه نشوند و این مطلب نشان می دهد که شاید رفتار والدین علت دروغگویی در کودکان باشد.
۴. نشان دادن استقلال و کنترل کردن والدین
گاهی اوقات کودک برای اینکه استقلال خود را نشان دهد دروغ می گوید، بعضی از والدین حساس هستند و زود عصبانی می شود کودک پس از چند بار تکرار، الگوی رفتاری شما را متوجه می شود و سعی می کند تا با کارهای خودش شما را کنترل کند درست مانند کودکی که سعی می کند تا با غذا نخوردن مادرش را عصبانی نکند.
۵. الگوبرداری از والدین
خیلی از والدین نمی دانند اما رفتارهای آنان به طور ناخودآگاه الگویی برای کودکان است مثلا وقتی در خانه هستید و به کسی که پشت تلفن است می گویید که در خانه نیستید، یک موقعیت ساده است اما آموزش دروغگویی به کودکان است والدین بایستی سعی کنند در هر موقعیتی راست بگویند و این گونه کودک هم یاد می گیرد که همیشه راست بگوید و تبعات آن را بپذیرد.
۶. کمبود محبت
کمبود محبت در دوران کودکی مشکلات زیادی از جمله عدم خودباوری، کمبود اعتماد به نفس، اختلالات یادگیری، شب ادرای و بسیاری از بیماری های روانی شایع در کودکان و همچنین مشکلات رفتاری از جمله دروغگویی می شود، چنین بچه هایی معمولا نمی توانند با رفتار مثبت خود توجه والدین را به خود جلب کنند بنابراین سعی می کنند با هر روشی جلب توجه و محبت کنند حتی اگر نتیجه آن تنبیه هم باشد.
کودکی که از کم محبتی رنج می برد این تنبیه را به بی تفاوتی والدین ترجیح می دهد.
۷. تحت فشار قرار دادن کودک
کودکی را تصور کنید که مادر یا پدرش او را برای انجام کاری مواخذه می کنند و او را تحت فشار قرار می دهند که برای خوردن چند تکه شکلات یا شکستن گلدان توضیح بدهد تنها راه نجات کودک از زیر بار این فشار و استرس و یکی از مکانیزم های دفاعی کودک این است که حقیقت را پنهان کند در این صورت دیگر مجبور نیست این حجم از فشار و استرس را تحمل کند.
۸. ترس و اضطراب های احتمالی
گاهی کودک وقایعی را تعریف می کند که واقعی نیستند اما ریشه در ترس ها و نگرانی ضمیر ناخودآگاه او دارد به عنوان مثال می ترسد والدینش را از دست بدهد یا آسیبی به کسانی وارد شود که دوست شان وارد شود در چنین مواردی بایستی به کمک متخصصین در زمینه روانشناسی کودک و نوجوان ریشه اصلی ترس و اضطراب کودک را شناسایی و برای درمان آن اقدام کنید.
۹. خیال بافی
کودکان در سن ۲ تا ۶ سالگی دوستان خیالی دارند که با هم بازی می کنند و گاهی اوقات کودکان کارهایی را انجام می دهند که برای توجیه کارهای اشتباه خود از آن استفاده می کنند به عنوان مثال وقتی در حین بازی گلدان را می شکند می گوید که من و موشی داشتیم بازی می کردیم که موشی گلدان را شکست؛ این دوستان خیالی تا ۶ سالگی همراه کودک هستند و حضورشان جای نگرانی نیست.
۱۰. نیاز به جلب توجه
معمولا کودکانی که پدر و مادر و اطرافیان به آنها توجه کافی ندارند برای جلب توجه به انجام رفتارهای مخرب مانند دروغگویی روی می آورند، اگر متوجه شدید که کودک شما در موقعیت های مختلف به شما دروغ می گوید این احتمال را بدهید که شاید بی توجهی شما به کودک عامل این دروغگویی باشد؛ می توانید در چنین موقعیت هایی سعی کنید تا رفتارهای مثبت کودک را مورد تعریف و تمجید قرار بدهید و از این طریق دروغ گویی کودک را که ناشی از بی توجهی شما است را کاهش بدهید.
