در برخی از مواقع کودکان خواسته هایی دارند که نامعقول هستند و در این شرایط بایستی به آنها نه بگوییم، اما نه گفتن به کودک روش خاصی دارد و باید بدانیم که “کی نه بگوییم” و یا اینکه “چگونه به کودک خود نه بگوییم؟”، نه گفتن زیاد و بیش از حد باعث می شود که این کلمه بی اثر شود؛ بسیاری از متخصصان معتقد هستند که کودکانی که این کلمه را زیاد از زبان والدین خود می شنوند کم کم این کلمه را نشنیده می گیرند.
اما آیا باید اجازه بدهید تا کودک هر کاری می خواهد انجام دهد و هیچ محدودیتی برای آنها قائل نشوید؟ در پاسخ به این پرسش باید بگوییم که روش های بهتری هم هست که شما می توانید برای کودک محدودیت هایی مشخص کنید که دیگر مجبور نباشید این همه “نه” بگویید و با “بله گفتن” هم همین کار را انجام بدهید اما باید توجه داشته باشید که در “بله گفتن” هم تعادل داشته باشید.
بنابراین می توان نتیجه گرفت که مهارت “نه گفتن” یکی از مهمترین اصول تربیتی کودک است که والدین باید بدانند، در ادامه همراه ما باشید تا روش هایی را به شما معرفی کنیم تا بتوانید این مهارت را یاد بگیرید و با استفاده از آن زودتر به نتیجه دلخواه تان برسید.
چگونه به کودک خود نه بگوییم؟
واژه “نه” را به گونه مثبت بیان کنید.
متخصصان روانشناسی کودک معتقدند که می توانید جواب رد را به گونه مثبت بیان کنید و به همان نتیجه دلخواه برسید، این موقعیت را در نظر بگیرید: برای خرید به فروشگاه رفتید، کودک گریه می کند و شکلات می خواهد شما به او می گویید که “قبل از شام نمی توانی شکلات بخوری” اما کودک دوباره با گریه درخواست شکلات می کند؛ شما دو راه دارید یا تسلیم خواسته او شوید یا روی حرف خود تاکید کنید.
در هر دو حالت شرایط برای شما و کودک تان سخت است، اما شما می توانید به جای اینکه بگویید “قبل از شام نمی توانی شکلات بخوری” بگویید “اجازه داری شکلاتت را بعد از شام بخوری”، با انجام این کار اثرگذاری صحبت های شما بیشتر می شود.
به او حق انتخاب بدهید.
زمانی که کودک در اتاق مشغول توپ بازی است به جای اینکه داد بزنید و به کودک بگویید که “خانه جای توپ بازی نیست” به او بگویید “پسرم می توانی در خانه با توپ، قل قل بازی کنی تا مبادا وسیله ای بشکند و یا بروی داخل حیاط بازی کنی”، با انجام این کار کودک متوجه می شود که می تواند به خواسته اش برسد، البته توجه کنید که گزینه های انتخاب نباید خیلی زیاد باشد و انتخاب بین ۲ تا ۳ مورد کافی است.
در گفتن “نه” تعادل داشته باشید.
کودکانی که هرگز “نه” نشنیده باشند لوس بار می آیند و در بزرگسالی دچار مشکل می شوند زیرا تصور می کنند که همه چیز باید مطابق با میل آنها باشد و اگر خلاف آن را ببینند افسرده و دلگیر می شوند، والدین بایستی به کودک بیاموزند که هر موقعیتی قوانین خاص خود را دارد که باید به آن احترام گذاشته شود حتی اگر برخلاف میل مان باشد، در مقابل کودکانی که زیاد “نه” بشنوند دچار ناامیدی و سرخوردگی می شوند؛ بنابراین تمام سعی خود را بکنید که تعادل را رعایت کنید.
محیط امن و مناسب برای کودک فراهم کنید.
کودکان نوپا دوست دارند راه بروند، بدوند، از پله ها بالا و پایین بروند و محیط اطرافشان را بیشتر بشناسند و تجربه کسب کنند، اگر شما دکوراسیون منزل را طوری چیده باشید که وسایل شکستنی در دسترس کودک باشد مجبور هستید تا مرتب به کودک بگویید “نکن، ندو یا دست نزن”، برای اینکه خودتان را از این وضعیت خلاص کنید سعی کنید دکوراسیون منزل را طوری بچینید تا یک محیط امن و مناسب برای بازی کودک فراهم کنید.
به او پیشنهاد دهید.
کودکان نمی توانند کار اشتباهی که انجام می دهند را متوقف کنند زیرا نمی دانند که باید به جای آن چه کاری انجام دهند، در این فرصت والدین باید به کمک فرزند خود بیایند و به آنها پیشنهادهایی بدهند و یا حتی در انجام آن کار جایگزین به کودک خود کمک کنند.
دلیل خود را بیان کنید.
سعی کنید علت مخالفت کردن و “نه” گفتن خود را با صراحت بیان کنید، البته بسیاری معتقدند که کودکان به طور کامل متوجه منظور والدین نمی شوند و دلایل آنها را درک نمی کنند اما همین نکته یکی از نکات کاربردی تربیت کودکان است، البته باید قبول کنیم که درک دلایل والدین برای مخالفت کردن از سوی کودکان نیاز به زمان دارد و این کار در دراز مدت اثربخش خواهد بود.
“نه” را با جدیت ولی با محبت بیان کنید.
والدین باید از همان دوران کودکی حد و مرزهایی برای کودک مشخص کنند، در مواقع مناسب به طور صریح “نه” بگویند و حتی گاهی اوقات با بیان جملاتی به آن ها دستور بدهند، این کار نه تنها به شخصیت کودکان آسیب نمی رساند بلکه باعث می شود تا کودک به مرور زمان با این محدودیت ها آشنا شود و به آنها عادت کند.
در گفتن “نه” تعادل داشته باشید.
کودکانی که هرگز “نه” نشنیده باشند لوس بار می آیند و در بزرگسالی دچار مشکل می شوند زیرا تصور می کنند که همه چیز باید مطابق با میل آنها باشد و اگر خلاف آن را ببینند افسرده و دلگیر می شوند، والدین بایستی به کودک بیاموزند که هر موقعیتی قوانین خاص خود را دارد که باید به آن احترام گذاشته شود حتی اگر برخلاف میل مان باشد، در مقابل کودکانی که زیاد “نه” بشنوند دچار ناامیدی و سرخوردگی می شوند؛ بنابراین تمام سعی خود را بکنید که تعادل را رعایت کنید.
محیط امن و مناسب برای کودک فراهم کنید.
کودکان نوپا دوست دارند راه بروند، بدوند، از پله ها بالا و پایین بروند و محیط اطرافشان را بیشتر بشناسند و تجربه کسب کنند، اگر شما دکوراسیون منزل را طوری چیده باشید که وسایل شکستنی در دسترس کودک باشد مجبور هستید تا مرتب به کودک بگویید “نکن، ندو یا دست نزن”، برای اینکه خودتان را از این وضعیت خلاص کنید سعی کنید دکوراسیون منزل را طوری بچینید تا یک محیط امن و مناسب برای بازی کودک فراهم کنید.
به او پیشنهاد دهید.
کودکان نمی توانند کار اشتباهی که انجام می دهند را متوقف کنند زیرا نمی دانند که باید به جای آن چه کاری انجام دهند، در این فرصت والدین باید به کمک فرزند خود بیایند و به آنها پیشنهادهایی بدهند و یا حتی در انجام آن کار جایگزین به کودک خود کمک کنند.
دلیل خود را بیان کنید.
سعی کنید علت مخالفت کردن و “نه” گفتن خود را با صراحت بیان کنید، البته بسیاری معتقدند که کودکان به طور کامل متوجه منظور والدین نمی شوند و دلایل آنها را درک نمی کنند اما همین نکته یکی از نکات کاربردی تربیت کودکان است، البته باید قبول کنیم که درک دلایل والدین برای مخالفت کردن از سوی کودکان نیاز به زمان دارد و این کار در دراز مدت اثربخش خواهد بود.
با حالت چهره خود مخالفت خود را بیان کنید.
والدین می توانند به جای بیان واژه ” نه” مخالفت خود را با حالت چهره و اخم کردن نشان دهند و فراموش نکنید که تغییر حالت چهره از بیان کلامی تاثیر بیشتری دارد.
بدون شنیدن دلایل کافی نظر خود را تغییر ندهید.
برخی از کودکان اصلا زیر بار صحبت های والدین خود نمی روند و آن قدر بر خواسته خود اصرار می کنند تا والدین را مجبور کنند تا خواسته شان را قبول کند اما این روش درستی نیست، باید با کودک صحبت کنید نظرش را بشنوید و منطقی عمل کنید و اگر فکر می کنید که واقعا حق با اوست، انعطاف پذیر باشید و گفته او را قبول کنید.
در این حالت کودک تصور نمی کند که با زور شما را وادار به قبول خواسته اش کرده است در عوض می آموزد که برای تغییر نظر شما باید دلایل محکم و قانع کننده ای بیاورید.
